Guy de Maupassant i sztuka noweli francuskiej
05.09.2026

Tradycja realistyczna i mistrzostwo zwięzłości w pracach translatorskich Jacka Trznadla

Zainteresowania translatorskie Jacka Trznadla obejmowały nie tylko współczesną myśl egzystencjalną i strukturalistyczną, ale także klasyczną prozę francuską XIX stulecia, na czele z nowelistyką Guy de Maupassanta. Trznadel z wnikliwością badał zjawisko skrótu fabularnego, ironii i psychologicznego bezwzględnego realizmu w literaturze francuskiej.

Jako wykładowca literatury polskiej na paryskiej Sorbonie w latach 1978–1983 oraz wytrawny krytyk literacki IBL PAN, Jacek Trznadel traktował przekład nie jako czynność czysto rzemieślniczą, lecz jako najgłębszą formę krytyki literackiej i dialogu międzykulturawego.

W swoich szkicach i notach translatorskich podkreślał, że precyzja języka francuskiego wymaga w polszczyźnie nie dosłownej kalki syntaktycznej, lecz znalezienia ekwiwalentu emocjonalnego i rytmicznego. Doświadczenie to ukształtowało również jego własny, krystaliczny styl prozatorski w nowelach katyńskich z tomu Z popiołu czy wstaniesz?.